Jak zbadać ADHD? Etapy profesjonalnej diagnozy
Rozpoznanie ADHD nie polega na „szybkim teście” – to wielowymiarowy proces diagnostyczny, który powinien być oparty o aktualne kryteria (DSM-5 / ICD-11) i poparty obserwacją funkcjonowania w różnych środowiskach: dom, szkoła, praca.
🔹 Etap 1: Wywiad kliniczny i obserwacja
Na początek specjalista (psycholog, psychiatra lub zespół diagnostyczny) przeprowadza:
- szczegółowy wywiad z rodzicem (w przypadku dzieci),
- rozmowę z pacjentem (dziecko, nastolatek lub dorosły),
- analizę historii rozwoju, nauki, zachowania i relacji,
- obserwację zachowania (pod kątem uwagi, impulsywności, nadpobudliwości).
🔍 Cel: zrozumienie pełnego obrazu funkcjonowania – nie tylko objawów, ale też zasobów i trudności.
🔹 Etap 2: Kwestionariusze i testy diagnostyczne
Standardowo stosowane narzędzia:
- Conners 3 – wersje dla rodzica, nauczyciela i samooceny (dzieci + młodzież),
- DIVA 5.0 – narzędzie do diagnozy ADHD u dorosłych,
- ASRS v1.1 – Skala Samooceny objawów ADHD (dorośli),
- MOXO – komputerowy test uwagi, impulsywności i refleksu,
- (opcjonalnie) QEEG, testy SI, MMPI-2 (u dorosłych z podejrzeniem współwystępujących zaburzeń).
🧠 Wszystkie te testy mają potwierdzoną trafność i rzetelność – pomagają uchwycić, czy objawy są rzeczywiście spójne z obrazem ADHD.
🔹 Etap 3: Ocena środowiskowa
ADHD diagnozuje się tylko wtedy, gdy objawy występują w co najmniej dwóch środowiskach.
Dlatego ważne jest:
- zebranie opinii ze szkoły (np. od wychowawcy lub pedagoga),
- analiza funkcjonowania w domu,
- (u dorosłych) analiza życia zawodowego i relacji.
🔹 Etap 4: Integracja danych i wydanie opinii
Na podstawie zebranych danych z różnych źródeł, specjalista:
- dokonuje analizy zgodności objawów z kryteriami ADHD (DSM-5 / ICD-11),
- ocenia siłę i nasilenie objawów,
- sprawdza, czy objawy nie wynikają z innych zaburzeń (np. lękowych, depresyjnych),
- formułuje diagnozę i przygotowuje opinię psychologiczną lub psychologiczno-pedagogiczną.
Jak długo trwa diagnoza ADHD?
W naszej poradni – zależnie od wieku i potrzeb – diagnoza trwa zazwyczaj:
- 2–3 spotkania u dzieci i młodzieży,
- 2–4 spotkania u dorosłych (często z użyciem DIVA, ASRS, wywiadu klinicznego i testów neuropsychologicznych).
Co dalej po diagnozie?
✅ Otrzymujesz szczegółową informację zwrotną,
✅ W razie potrzeby – opinię dla szkoły (z zaleceniami),
✅ Dostajesz plan działań: psychoterapia, farmakoterapia, coaching ADHD, TUS, dostosowania edukacyjne.
